door Will Gerritsen, Limburgs Dagblad Dagblad De Limburger

2015-08-12 09h22 22

"Comazuipers moeten zelf opdraaien voor de ziekenhuisrekening, geheel of gedeeltelijk. Dat vinden althans de meeste Nederlanders, volgens een CBS-enquête. Waarom is dit een te makkelijke mening?

Jongeren die zich willens en wetens volgieten, buiten westen raken en op de spoedeisende hulp door dokters naar het land der levenden worden teruggehaald.

Ze kosten de samenleving handenvol geld. Volgens Herre Kingma, ziekenhuisdirecteur in Twente, zeker zo'n tien miljoen euro per jaar. Hij was het die in 2012 de discussie aanzwengelde: laat de comazuipers zelf lappen voor de financiële gevolgen van hun gedrag.

Nu blijkt uit een enquête van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat meer dan 80 procent van de Nederlanders zich hierin kan vinden. De onderzoekers hebben de mening van 3501 landgenoten gepeild over de eigen bijdrage voor uiteenlopende zorgkosten. Van psychiatrische ondersteuning bij depressie tot medische hulp bij comazuipen, van een second opinion tot de aanschaf van een rollator.

Vervuiler

De conclusie is in ieder geval dat de ‘vervuiler betaalt'. Wie ongezond leeft, moet maar zelf geheel of gedeeltelijk zijn zorg bekostigen. Rokers die met hulp willen stoppen? Dok maar zelf voor die cursus! Vinden acht op de tien landgenoten.

„Het zijn te makkelijke meningen”, reageert Klasien Horstman, hoogleraar filosofie van de volksgezondheid (Universiteit Maastricht). „Ik begrijp de discussies, gezien de hoge zorgkosten, maar ze zijn nogal moraliserend. Het gaat allemaal over schuld en boete. Met simpele redeneringen over oorzaken en gevolgen die in werkelijkheid zeer complex zijn.

Zo beweren sommige wetenschappers nu dat langdurig zitten even gevaarlijk is als roken. Houdt dat in dat alle mensen met een zittend beroep, ambtenaren, hoogleraren en journalisten, straks de ziekenhuiskosten voor hun rekening moeten nemen?”

Reclame

Horstman merkt op dat de discussie vaak over typische consumptieziekten gaat. „Die ontstaan in onze consumptiemaatschappij, waar sigaretten, drank en snoep volop verkrijgbaar zijn. Er wordt reclame voor gemaakt, de overheid verdient zelfs goed aan de accijnzen op tabak en alcohol. Dan mag je spreken van een collectieve verantwoordelijkheid voor de gevolgen van roken, drinken en snoepen.

Het zijn risico's die we samen lopen, waarbij je niet zomaar een beschuldigende vinger naar iemand kunt wijzen. Collectieve preventie zet meer zoden aan de dijk dan individuele bestraffing.”

Zij wijst erop dat comazuipers meestal jongeren zijn, pubers die nog heel wat kalenders moeten verslijten voor ze de jaren des onderscheids hebben bereikt. „De hormonen spelen op, ze beseffen nauwelijks wat ze doen!”

Bodyscan

Opvallend in de enquête: bijna 80 procent van de Nederlanders vindt dat een totale bodyscan vergoed moet worden. Klasien Horstman: „Een bodyscan is zeer twijfelachtig, onbetrouwbaar, biedt slechts een momentopname. En kan ten onrechte een alarmerende diagnose opleveren waardoor je een onnodig behandeltraject in moet.”

Nee, zij is geen fan van enquêtes zoals die van het CBS. „Toch neem ik burgers zeer serieus in de maatschappelijke discussie. Laten we met burgers een hele dag over het zorgstelsel discussiëren, met voldoende deskundige input. En kijk dan aan het einde van de dag waar we staan. Dan zijn burgers geen meningenmachine, maar een serieuze gesprekspartner.” 

"

Tijd Gepubliceerd op: 30.07.15 07:10