Meekijken als virtuele getuige

Burgerparticipatie en burgerkennis zijn in de mode. Maar wanneer geldt kennis van burgers eigenlijk als kredietwaardig en betrouwbaar?

Met de ontwikkeling van wetenschappen zijn er sinds de 17e eeuw diverse mechanismen ontwikkeld om kennis betrouwbaar te maken. In hun prachtige boek ‘Leviathan and the air-pump. Hobbes, Boyle and the experimental life’ lieten Steve Shapin and Simon Schaffer (1985) zien dat de ontwikkeling van ‘virtual witnessing’ daarbij cruciaal is.

Collega’s in andere landen werden door precieze beschrijving van experimenten in staat gesteld om op afstand, als virtuele getuigen, in het laboratorium mee te kijken met de stappen die in het onderzoek gezet werden. Met andere woorden, wetenschappers leerden hoe ze hun werk transparant, inzichtelijk en kritiseerbaar konden maken en hoe ze anderen konden uitnodigen om mee te denken.

Uit onze analyse van een online transgender community in de 21e eeuw blijkt dat deelnemers, burgers, iets vergelijkbaars doen. Door ‘virtual witnessing’ maken ze hun ervaringskennis toegankelijk en controleerbaar en helpen ze elkaar om op een veilige manier in de eigen keuken hormonen te maken. In de eigen keuken gelden geen formele regels voor experimenten, maar deze gemeenschap toont desalniettemin grote zorgvuldigheid en zorgzaamheid.

Nu gepubliceerd in SSM – Qualitative Research in Health

Do-it-yourself-hormones-constructing-credible-kno_2026_SSM-Qualitative-Re

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2667321525001702?via%3Dihub